Wzory regionalne

Dokumentacja tradycyjnych kompozycji haftowych z różnych regionów Polski. Każdy wzór opisany w kontekście historycznym, z informacjami o materiałach i technice.

O dokumentacji wzorów

Każdy region opisany w atlasie zawiera informacje o charakterystycznych motywach, stosowanych kolorach, preferowanych materiałach i kontekście użytkowania haftów. Dokumentacja opiera się na materiałach terenowych i weryfikowanych źródłach etnograficznych.

Pomorze

Haft kaszubski

Ścieg płaski Ścieg łańcuszkowy Ścieg satynowy

Haft kaszubski to jedna z najbardziej rozpoznawalnych tradycji hafciarskich w Polsce. Charakteryzuje go dominacja odcieni niebieskiego, od jasnego błękitu po głęboki granat, uzupełnionego żółcią, zielenią i czerwienią. Motyw kwiatowy jest centralnym elementem kompozycji.

Tradycyjne motywy kaszubskie obejmują tulipany, maki, stokrotki i róże. Rośliny haftowane są w sposób stylizowany, nie realistyczny. Liście i łodygi tworzą symetryczne układy wokół centralnego kwiatu lub wazonu.

Materiały tradycyjne

Podłoże: płótno lniane lub bawełniane. Nici: jedwab lub mulinę bawełnianą. Tamborek okrągły. Wzory tradycyjnie przenoszone przez kalkę na tkaninę.

Kaszubskie wzory haftu w kolorach niebieskim i złotym
Mazowsze

Haft łowicki

Haft krzyżykowy Ścieg łańcuszkowy Ścieg satynowy
Łowickie wzory haftu w żywych kolorach na tkaninie

Łowicz to centrum jednej z najbarwniejszych tradycji hafciarskich w Polsce. Paleta kolorów jest intensywna i niemal nieograniczona. Czerwień, zieleń, żółć, błękit i fiolet współistnieją obok siebie w harmonijnych, wielokolorowych kompozycjach.

Charakterystyczne dla haftu łowickiego są motywy rozetowe, pasiaste układy barwne i symetria osiowa. Haft nierozerwalnie związany jest z tradycją wycinanek, z których często przenoszono motywy na tkaninę.

Materiały tradycyjne

Podłoże: białe lub kremowe płótno bawełniane. Nici: mulinę w intensywnych kolorach. Wzory geometryczne liczone na oku tkaniny.

Małopolska

Haft podhalański

Ścieg płaski Aplikacja Haft wypukły

Haft podhalański wyróżnia się na tle innych regionalnych tradycji ciemnym tłem. Czarne lub granatowe sukno stanowi podłoże dla intensywnych kolorów. Wzory roślinne, parzenica, serce i gwiazdki, komponowane są w symetryczne układy.

Parzenica, charakterystyczny motyw sercowy lub nerekowy, to centralny element tradycyjnego haftu podhalańskiego. Haft zdobił zarówno odzież codzienną, jak i stroje odświętne. Różnica między nimi wyrażała się przede wszystkim w jakości nici i gęstości ściegu.

Materiały tradycyjne

Podłoże: czarne lub granatowe sukno. Nici: wełna lub jedwab w kolorach czerwonym, zielonym i żółtym. Techniki mieszane.

Podhalańskie wzory haftu na czarnym suknie góralskim

W dokumentacji

Atlas wzorów stale się rozrasta. Poniżej regiony, których dokumentacja jest w toku lub w planach.

Kurpie

Geometryczne wzory w bieli i czerwieni. Silna tradycja haftu na tiulu.

Śląsk Cieszyński

Koronka koniakow i haft płaski. Motywy kwiatowe w stonowanych barwach.

Opole

Haft opolski z charakterystycznymi wzorami ptasimi i roślinnymi.

Podlasie

Wpływy wschodnie w kompozycji. Wzory geometryczne i roślinne na białym tle.